Νέο φάρμακο κατά της παχυσαρκίας πέτυχε μείωση βάρους έως 31%

Η παγκόσμια επιδημία παχυσαρκίας έχει μετατρέψει την αναζήτηση νέων θεραπειών σε προτεραιότητα. Τα τελευταία χρόνια, φάρμακα που βασίζονται στον υποδοχέα του GLP-1, όπως η σεμαγλουτίδη (Ozempic), έχουν αλλάξει τα δεδομένα, αλλά δεν αποτελούν πανάκεια. Η απώλεια μυϊκής μάζας, το «πλατό» στη μείωση βάρους και η επαναπρόσληψη κιλών μετά τη διακοπή παραμένουν σημαντικές προκλήσεις. 

Γιατί το GLP-1 δεν αρκεί

Όπως αναφέρεται στο SciTechDaily, η παχυσαρκία δεν είναι μια απλή διαταραχή που ρυθμίζεται από έναν και μόνο μηχανισμό. Αντίθετα, πρόκειται για ένα σύνθετο βιολογικό δίκτυο που περιλαμβάνει την όρεξη, την αποθήκευση λίπους, τη δράση της ινσουλίνης, ακόμη και τον μεταβολισμό των οστών. Ορμόνες και υποδοχείς αλληλεπιδρούν σε πολλαπλά επίπεδα, γι’ αυτό και δύο άτομα μπορεί να ανταποκριθούν εντελώς διαφορετικά στο ίδιο φάρμακο. Αυτή η πολυπλοκότητα εξηγεί γιατί οι ερευνητές στρέφονται πλέον σε εναλλακτικές ή συμπληρωματικές οδούς πέρα από τις ήδη γνωστές.

Ο ρόλος του GIPR στον μεταβολισμό

H Insilico Medicine, μια εταιρεία που αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για την ανακάλυψη φαρμάκων, ανακοίνωσε την ανάδειξη του ISM0676 ως προκλινικού υποψήφιου φαρμάκου που στοχεύει τον υποδοχέα GIPR, ο οποίος συμμετέχει στη ρύθμιση της ινσουλίνης μετά το γεύμα. Το φάρμακο είναι ένα μικρό μόριο που χορηγείται από το στόμα και δρα ως ανταγωνιστής του υποδοχέα. Εκτός από την παχυσαρκία και τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, εξετάζεται και η πιθανή του συμβολή σε καρδιαγγειακές επιπλοκές που σχετίζονται με το αυξημένο σωματικό βάρος.

Η ανάπτυξη του ISM0676 έγινε μέσω της πλατφόρμας τεχνητής νοημοσύνης Chemistry42, που επιτρέπει τον ταχύ σχεδιασμό και τη βελτιστοποίηση μορίων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας, χρειάστηκαν μόλις 14 μήνες από την έναρξη του προγράμματος έως την επιλογή του υποψήφιου φαρμάκου, με λιγότερα από 200 συνθετικά μόρια να αξιολογούνται στο εργαστήριο. Σε σύγκριση με παραδοσιακές μεθόδους ανακάλυψης φαρμάκων, ο χρόνος και ο αριθμός δοκιμών είναι σημαντικά μικρότερος.

Τι δείχνουν τα πρώτα πειραματικά δεδομένα

Τα πρώτα δεδομένα προέρχονται από προκλινικές δοκιμές σε ποντίκια με παχυσαρκία που προκλήθηκε μέσω διατροφής και φέρουν την ανθρώπινη έκδοση του υποδοχέα GIPR. Σε διάστημα 27 ημερών, η χορήγηση του ISM0676 οδήγησε σε μείωση σωματικού βάρους κατά 10,4% σε σχέση με την αρχική τιμή, ενώ τα ζώα που δεν έλαβαν θεραπεία παρουσίασαν αύξηση βάρους. Επιπλέον, παρατηρήθηκε βελτίωση στη σύσταση σώματος, με υψηλότερη αναλογία άλιπης μάζας προς συνολικό βάρος — ένα στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η διατήρηση της μυϊκής μάζας αποτελεί ζητούμενο στις σύγχρονες θεραπείες.

Το πιο εντυπωσιακό εύρημα προέκυψε όταν το ISM0676 συνδυάστηκε με σεμαγλουτίδη. Στην περίπτωση αυτή, η συνολική μείωση σωματικού βάρους έφτασε το 31,3% στα ίδια ζωικά μοντέλα. Αν και τα ποσοστά αυτά δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτούσια στον άνθρωπο, ενισχύουν την ιδέα ότι η ταυτόχρονη στόχευση πολλαπλών μεταβολικών οδών ίσως αποδειχθεί πιο αποτελεσματική από τη μονοθεραπεία.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το συγκεκριμένο μόριο εμφάνισε καλή μεταβολική σταθερότητα, χαμηλό κίνδυνο αλληλεπιδράσεων με άλλα φάρμακα και ευνοϊκό προφίλ ασφάλειας στα μέχρι τώρα πειράματα. 

Όλα τα παραπάνω αφορούν προκλινικό στάδιο και πειράματα σε ζώα. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η τεχνητή νοημοσύνη επιταχύνει τη διαδικασία εύρεσης νέων φαρμάκων. Το αν ένα από του στόματος φάρμακο που μπλοκάρει τον GIPR θα μπορέσει να προσφέρει μακροπρόθεσμα και ασφαλή οφέλη στους ανθρώπους, παραμένει ανοιχτό ερώτημα. Το βέβαιο είναι ότι η επόμενη γενιά φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας δεν θα περιορίζεται σε έναν μόνο ορμονικό παράγοντα.